Interview uittredend premier Emily Jongh-Elhage

– U bent nog 1 dagje premier van de Nederlandse Antillen, maar dat land houdt zondag op te bestaan. U bent daarna ambteloos burger, wat gaat u doen vanaf maandag?

Mijn dochter is op bezoek en die krijgt even al mijn aandacht, maar daarna ga ik meer doen voor mijn partij, de PAR. Ik ga niet uit de politiek maar ik wordt ook niet meteen Statenlid hoewel ik verkozen ben met het grootste aantal voorkeurstemmen, dat komt later wel. Ik probeer eerst mijn bindende rol op dit eiland te blijven spelen. Ik wil me inzetten voor de jeugd, de sport en de bejaarden. Donderdag ga ik de laptops voor de VMBO scholen uitdelen.

– Breekt het U op dat U niet de premier wordt van het nieuwe land Curaçao?

De PAR is als grootste partij uit de stembus gekomen maar heeft nooit de kans gehad om te onderhandelen over regeringsdeelname. Ik denk dat Gerrit Schotte per se premier wilde worden en dat daar al afspraken over bestonden met Charles Cooper van de MAN uit de tijd dat Schotte uit die partij stapte. Ik heb na de verkiezingen direct van de MAN een brief gekregen dat ze niet met ons wilden onderhandelen. Het heeft me verrast dat Schotte en Cooper wel zaken hebben willen doen met Helmin Wiels van de PS, ik vind dat een gevaarlijk heerschap. Hij zaait haat.

– Jamaar, breekt het u op dat u niet de persoon bent die als premier de vlag hijst van het nieuwe land: U heeft daar toch vier jaar lang over onderhandeld met Nederland.

De nieuwe coalitie stapt in een gespreid bedje. Er is voor het eerst in tijden een begrotingsoverschot, er zijn goede afspraken gemaakt met Nederland. Ze gaan precies doen wat wij voor ze hebben voorbereid. Ze hebben nog steeds niet verteld wat ze anders willen gaan doen. Dat wij nu niet in de regering zitten, heeft te maken met onszelf. Misschien hebben we te weinig of niet goed gecommuniceerd over onze plannen en over wat we hebben bereikt. Daarom moet ik mijn rol van bruggenbouwer nu blijven spelen en samenwerking zoeken.

– Wat gaat er veranderen voor de eilanden na 10-10-10?

Er zal minder bureaucratie zijn, want er valt een bestuurslaag weg. De BES-eilanden zullen al spoedig gaan merken dat ze vanuit Nederland worden bestuurd.

– U zegt dat er minder bureaucratie zal zijn, maar er blijven wel evenveel ambtenaren.

Er zijn veel ambtenaren van de Nederlandse Antillen die dezelfde taak nu gaan uitvoeren voor het nieuwe land Curaçao of St. Maarten. Denk aan douane of politie. Er is niet zo veel overlapping tussen de bestuurslagen als je denkt, maar de komende vijf jaar zullen er door natuurlijk verloop 800 ambtenaren verdwijnen. We hebben de laatste maanden contracten tijdelijk verlengd van meer dan 100 mensen. Die zullen als eersten op pensioen gaan of afvloeien.

KADERTJE

Wat verandert er na maandag voor Bonaire, Saba en St. Eustatius (de BES-eilanden) die een speciale gemeente worden van Nederland en voor Curaçao en St. Maarten die autonome landen worden binnen het Koninkrijk?

– De Amerikaanse dollar wordt vanaf 1 januari wettig betaalmiddel op de BES-eilanden, niet de euro. In een overgangsperiode zullen de Antilliaanse gulden en de dollar samen geaccepteerd worden. De bevolking vreest dat met de invoering van de dollar de prijzen zullen stijgen.

– Op Curaçao en St. Maarten komt een Caribische gulden, maar wegens tijdnood wordt die pas waarschijnlijk in 2012 ingevoerd.

– Op de BES eilanden wordt stapsgewijs de Nederlandse wetgeving inzake abortus, euthanasie en het homohuwelijk ingevoerd; dat zijn op die eilanden zeer controversiële onderwerpen en er bestaat veel verzet tegen. Het grote argument is dat voor wat betreft dat soort kwesties Nederland wel gelijkvormigheid eist, maar die niet wil gunnen voor wat betreft sociale voorzieningen.

– Op St. Maarten en Curaçao verandert er weinig want de meeste plannen zitten nog in de pijplijn. Er is afgesproken dat men nog twee jaar de tijd neemt om alle gewenste en met Nederland afgesproken veranderingen door te voeren.

– Nederland is straks verantwoordelijk voor politie en justitie op alle eilanden en houdt de financiën in het oog.